Auteursrecht op foto’s

Onderaanzicht

Copyright en auteursrecht
Wanneer u als fotograaf een foto maakt, heeft u auteursrecht op die foto. Het maakt niet uit of dat een volledig uitgedachte studio-opname is, of een vakantiekiekje met uw telefoon. In principe is het dus overbodig om bij uw foto’s een copyright-melding te plaatsen. Men mag simpelweg uw foto’s niet publiceren zonder uw toestemming.

Verleggen van het auteursrecht
Wanneer u als ZZP’er voor een bedrijf foto’s maakt, moet u op voorhand duidelijk communiceren wie het auteursrecht heeft. Het beste neem u dit ook op in uw algemene- of leveringsvoorwaarden. Het auteursrecht blijft namelijk uw eigendom en de afnemer koopt puur toestemming om uw foto’s te gebruiken.

Wanneer u in loondienst werkt voor een bedrijf, is de kans groot dat uw werkgever het auteursrecht heeft over de door u gemaakte beelden. Dit kan je terugvinden in uw contract.
Mocht uw auteursrecht in handen zijn van een bedrijf, dan kan u als fotograaf wel nog aanspraak maken op het persoonlijkheidsrecht. Dit houdt in dat u kan eisen dat een foto niet gewijzigd mag worden en ook niet in een verkeerde context mag worden gebruikt.

Het auteursrecht van het gefotografeerde
In de openbare ruimte is het toegestaan om te fotograferen. Op de architectuur van de gebouwen langs de weg, rust echter ook auteursrecht. U mag dit fotograferen, maar alleen op een waarheidsgetrouwe manier. Fotomanipulatie of abstracte detailfoto’s zijn dus inbreuk op het auteursrecht. Zeventig jaar na het overlijden van de ontwerper, vervalt het auteursrecht. Klassieke bruggen en gebouwen kunt u dus zonder problemen fotograferen.

Uitzonderingen op de openbare ruimte
Openbare locaties, zoals bibliotheken, gemeentehuizen en musea, hebben vaak per locatie huisregels opgesteld. In dat geval is er een bordje te vinden dat er niet gefotografeerd mag worden of wordt dit op een andere manier duidelijk kenbaar gemaakt. Ook kan de politie stukken straat of openbare gebouwen afzetten. In dat geval mag u alleen buiten de linten fotograferen.

Portretrecht
Natuurlijk heeft ook de geportretteerde persoon een aantal rechten. In principe mag u iemand zonder toestemming fotograferen, maar het publiceren daarvan ligt vanzelfsprekend een stuk lastiger. Zodra iemand herkenbaar op een foto staat, is het portretrecht geldig. Dat geldt dus ook als het een toevallige voorbijganger in de verte betreft.

Heeft u in opdracht een aantal modellen gefotografeerd? Dan moet u specifiek toestemming vragen voordat u deze foto’s online in uw portfolio plaatst. Heeft u geen contact met de geportretteerde, zoals bijvoorbeeld bij een straatbeeld of nieuwsfoto, dan moet u als fotograaf zelf inschatten of de publicatie van de foto voor hem/haar nadelig kan zijn.

Nieuwsfoto of commercieel belang?
De rechter hecht vanzelfsprekend ook waarde aan de reden waarom een foto gepubliceerd wordt. Bij een foto met een redelijke nieuwswaarde, telt ook het algemeen belang. ‘Het volk’ heeft in dat geval recht om de foto te zien. Bij foto’s die voor commercieel belang worden gepubliceerd, wordt er meer waarde gehecht aan het portretrecht.

Wanneer u een bekend persoon fotografeert, wordt het portretrecht nog strenger gehanteerd. Een BN’er verdient namelijk zijn geld met zijn/haar bekende status en een ander mag hier niet zomaar van profiteren.

Onrechtmatig gebruik van jouw foto’s
Worden jouw foto’s gebruikt zonder jouw toestemming en twijfel je over de stappen die je moet ondernemen? Stichting Pictoright weet alles op het gebied van auteurs-, portret- en licenties!

Bron: Zoom.nl